زیر ساختار مورد نیاز برای گسترش تجارت الکترونیکی

زیر ساختار مورد نیاز برای تجارت الکترونیکی را می توان به صورت زیر خلاصه کرد: -  نیروی برق قابل اطمینان  -   شبکه ای استاندارد و با کیفیت ارتباطی باید دارای پهنای باند عریض و مناسب برای مرتبط ساختن شرکت ها و مصرف کنندگان باشند.   -   دسترسی آسان مصرف کنندکان و کارکنان شرکت ها به شبکه های ارتباطی  -   سیستم های کامپیوتری منسجم داخلی برای شرکت ها همراه با برنامه ها و استانداردهای ذخیره سازی داده ها به صورتی که قابل اتصال به شرکای تجاری و مصرف کنندگان باشد.  -  تسهیلات کامپیوتری استاندارد برای دسترسی کارکنان شرکت و دسترسی مصرف کنندگان  -   تسهیلات اعتباری و بانکی مناسب برای شرکت ها و مصرف کنندگان -   سیستم های امنیتی ذخیره سازی داده ها و ارتباطات  -   متخصصان فنی برای اجرا و عملیاتی کردن سیستم های تجارت الکترونیکی -  زیر ساختار حمل و نقل مناسب و خوب -  مدیریت متعهد -  چشم اندازی کارامد و مناسب -  ارزیابی و اصلاح فرایندهای تجاری داخلی و خارجی -  نمونه اولیه فازبندی شده برای اجرای دقیق تجارت الکترونیک

مزایای رقابتی تجارت الکترونیکی

از زمان بکارگیری مبادله الکترونیکی داده ها در انجام مبادلات تجاری تا به امروز که اینترنت و وب جهانی به عنوان کاراترین ابزار انجام تجارت الکترونیک مطرح شد مزایای رقابتی قابل توجهی نصیب افراد و شرکت هایی که به این شیوه تجاری روی آورده اند گردیده است . شواهد دال بر این ، حاکی از لزوم توجه و علاقه به سایر کشورها به تجارت الکترونیکی است . در زیر به چند مورد از مزایای رقابتی توجه می شود: -  تجارت از طریق اینترنت عملا مستلزم هزینه ورود بسیار پایین است ، چرا که هزینه های گزاف خرید ، اجاره و بکارگیری ساختمان ها ، نیروی انسانی ، لوازم اداری و .. به سمت صفر می رود. -  کاهش شدید هزینه ارزش دارایی های مورد نیاز برای پرداختن به یک کسب و کار و نیز صرفه جوییهای شگفت آوری که به تجارت الکترونیکی برای شرکت ها به همراه می آورد و منجر به افزایش سود این سازمان ها می شود عملا به طور مضاعف منجر به بازده سریع روی سرمایه گذاریها شده است.  -  از طرف دیگر استفاده از اینترنت در انجام امور تجاری بسیاری از نیازهای اطلاعاتی شرکت های تجاری را به نحو چشمگیری تامین کرده است. نیازهایی که شاید  در شیوه قدیم انجام تجارت به راحتی برآورده نمی شد.  اطلاعات مربوط به مناقصه ها ، شرایط رقابتی ، روند بازار و مواردی از این قبیل مزیت های رقابتی خاصی را برای شرکت هایی که از تجارت الکترونیکی استفاده می کنند به همراه داشته است. -  از دیگر مزایای استفاده از تجارت الکترونیکی برای برقراری ارتباطات تجاری مساله دقت و صرفه جوییهای زمانی حاصل از ارتباطات است به گونه ای که انتقال سریع داده ها و امکان انجام بسیاری از فرآیندهای تجاری در مدت کمتر از چند دقیقه کارایی تجارت را تا حد زیادی افزایش داده است . - امکان ورود و خروج سریع به و از اینترنت و به تبع آن تعداد بسیار زیاد عرضه کنندگان و همچنین مزایای حاصل از آزادی اطلاعات منجر به تقویت نظریه بازار رقابتی و نزدیک تر شدن بازارها به سمت الگوی ایده آل بازار آزاد است. علاوه بر این مزایای ناشی از تجارت الکترونیکی را بر اساس یک تقسیم بندی جدید می توان به دو دسته مزایای مربوط به عرضه کنندگان و مزایای مربوط به مشتریان تقسیم بندی کرد. از مزایای تجارت الکترونیکی برای فروشندگان و عرضه کنندگان می توان موارد زیر را نام برد: صرفه جویی هزینه ای در انجام فعالیتهای مربوط به ترفیع و بازار یابی  ارتقاء خدمت رسانی به مشتریان ،مسئولیت و انعطاف پذیری  ارتباطات بادوام و سودآورتر با مشتریان و عرضه کنندگان  صرفه جویی در هزینه ایجاد بازارهای جدید افزایش امکان طراحی محصولات و خدمات جدید افزایش امکان استفاده از ابزار تولید و سفارش و تحویل همزمان و به تبع آن کسب سهم بازار بیشتر ارتقاء تصویر مارک تجاری فروشنده و به تبع آن افزایش وفاداری مشتریان از طرفی مزایایی که برای مصرف کنندگان و خریداران در تجارت الکترونیکی نام می برند عبارتند از: ایجاد فرصت ها و انتخاب های متنوع تر در هنگام خرید و انتخاب محصول  امکان جمع آوری اطلاعات جامع تر قبل از خرید  افزایش پتانسیل کاهش قیمت محصولات و خدمات تولیدی قیمت کمتر که خود حاصل از کاهش قیمت تمام شده برای عرضه کننده است.

ضرورت توسعه تجارت الکترونیک در کشورهای جهان سوم

عوامل اصلی که می توان آنها را به عنوان محرکهای مهم در تغییر کسب و کارها برای باقی ماندن در محیط رقابتی عنوان نمود را می توان به صورت زیر دسته بندی تمود: ـــ محصولات فیزیکی کم کم در حال تبدیل شدن به محصولاتی هستند که کمتر محسوسند . برای مثال ماشین ها ، تلویزیون ، ضبط صوت همگی اجزاء دیجیتالی دارند و مجلات و روزنامه ها از طریق وب قابل دسترسی هستند. ـــ فاصله مکانی دیگر مانعی برای مبادلات تجاری نمی باشد نزدیکترین رقبا و نزدیکترین مشتری فقط به اندازه یک با ما فاصله دارند . کسب و کارها باید در چنین محیطی رقابت کنند. ـــ زمان بسیار ارزشمند است . افراد مشغولند و زمان کمی برای انجام کارهایشان دارند. اقامت فراغت بسیار ارزشمند است و مردم دوست ندارند آن را هدر دهند .هر چیزی که زمان مورد نیاز برای انجام کارهای مردم یا حتی انجام وظایفشان و در منزل تسهیل کند از سوی مردم پذیرفته می شود . برای مثال ارتباط از راه دور ، خرید نیازمندی ها به صورت ، دسترسی مستقیم به سرگرمی ها و .... ـــ دارایی های فیزیکی محسوس ، دیگر اهمیت زیادی برای شرکت ها ندارند. کارکنان این شرکت ها در واقع دارایی اصلی آنها می باشد که فیزیکی محسوب نمی شوند بلکه بیشتر نوعی دارایی معنوی هستند . استخدام ، بازنشسته کردن و انگیزه مند کردن افراد عامل بسیار مهمی می باشد. ـــ رشد کسب و کار از طریق عضویت در شبکه مالی تسهیل می گردد . ارزش از طریق تعداد اعضاء موجود در شبکه افزایش می یابد . به عبارتی قانون قدیمی کمیابی مساوی با ارزشمندی است جای خود را به قانون حضور در همه جا و همه وقت مساوی با ثروت است داده است به عنوان مثال با بیش از 10 میلیون عضو برای موسسان خود ثروت زیادی را از طریق ارائه خدمات جهانی به کاربرانش به بار آورده است چون یک اجتماع بزرگ با تماس های مکرر ایجاد کرده است که تبلیغات در این محیط سود فراوانی را برای صاحبان خود فراهم می کند. ــ ارزش سازمان با افزایش سهم بازار افزایش می یابد . ـــ واسط ها حذف نمی شوند و اغلب جای خود را به شکل دیگری از واسط ها می دهند مانند واسط های الکترونیکی مانند درگاههایی که مکان خاصی ندارند. ـــ در بازارهای جدید مشتریان قدرت جدیدی به دست می آورند و فروشندگان نیز فرصت های جدیدی به دست می آورند . اینترنت در حال ایجاد یک بازار بسیار کارا از نظر وجود اطلاعات کامل است. ـــ در تجارت الکترونیکی نحوه مبادلات فنی در حال تغییر است به طور مثال از حالت شرکت خریداران خارج شده و در حال تبدبل شدن به تجارت یک به یک است . ـــ خرید از طریق روشهای جدید تجاری آسانتر شده است . محصولات و خدمات به صورت 24 ساعته و در همه جا از طریق شبکه های ارتباطی قابل ارائه و آگهی کردن است . عوامل فوق را می توان از عوامل اصلی دانست که محرک شرکتها برای پذیرفتن تغییر و حرکت به سمت الکترونیک کردن فعالیتهای تجاریشان می باشد. امروزه پدیده جهانی شدن به صورت یک امر غالب جهانی درآمده است . این پدیده کشورهای در حال توسعه را نیز صرفنظر از تمایل یا عدم تمایل آنها در بر گرفته است . با وجود مخالفت هایی که در سطح جهانی در مقابل فرایند جهانی شدن صورت می گیرد عملا این پدیده حتی در شکل محدودتر خود دنیای تجارت بین الملل را به گونه ای تحت تاثیر قرار خواهد داد که شاید بتوان ماهیتی جدید برای اقتصاد جهانی متصور شد.  مهمترین پیامد تجاری و اقتصادی که می نوان از پدیده جهانی شدن انتظار داشت حرکت هر چه بیشتر اقتصاد جهانی به سمت اقتصاد آزاد و حرکت هر چه بیشتر بازارهای جهانی به سمت بازار رقابت کامل است. در این محیط مزیت های رقابتی حاصل از توانایی کشورها در تولید و عرضه محصولاتی که دارای کمترین هزینه ، بیشترین کیفیت ، بهترین خدمات و برترین شهرت جهانی است در روند حرکت کشورها در جهت توسعه در تمام ابعاد حرف اول را می زند. همانطور که در مورد سازمان تجارت جهانی شاهد هستیم نرخ مبادله در تجارت بین الملل به نفع کشورهایی کهاز بیشترین مزیت رقابتی عرصه بین المللی برخوردارند تقویت می شود. سهمی که کشورها به عنوان یک کشور در حال توسعه در تجارت بین الملل دارا است چیزی در حدود یک سوم سهم جمعیت این کشور در جهان است . این مساله و یادآوری این نکته که حضور ضعیف ایران در تجارت بین الملل به زمانی قبل از طرح موضوعاتی مانند جهانی شدن و تجارت الکترونیکی برمی گردد و بیانگر این واقعیت است که کشور ما علاوه بر مزایای رقابتی جدید که تحت این دو مفهوم شکل گرفته است به ط.ر کلی در سطح بین الملل از نظر مزیت نسبی در وضع مناسبی به سر نمی برد.

محدودیت های غیر فنی تجارت الکترونیک

ـــ بسیاری از مسائل قانونی مربوط به تجارت الکترونیک حل نشده اند.  ـــ مقررات و استانداردهای دولتی برای بسیاری از موقعیت ها اصلاح نشده اند . ـــ اندازه گیری مزایای مربوط به تجارت الکترونیک از جمله آگهی های وب  مشکل می باشد . علاوه بر آن روش ها و متودولوژیهایی که در جهت قانونی کردن تجارت الکترونیک می باشند در مرحله توسعه هستند. ـــ از آنجاییکه تجارت الکترونیک هنوز در حال تغییر و گسترش می باشد بسیاری از مردم به دنبال موقعیتی برای پایدار کردن آن قبل از ورود به عمیات تجارت الکترونیک می باشند. ـــ مشتریان در برابر تغییر مقاومت می کنند . تغییر از فروشگاه واقعی به مجازی ممکن است برای بسیاری از مردم مشکل باشد .به نظر می رسد که مردم به طور کامل به معاملاتی که بدون کاغذ و غیر قابل مشاهده انجام می گیرند اعتماد ندارند.  ـــ خدمات پشتیبانی از جمله مراکز مربوط به حق کپی ، ارزیابی کیفی یا متخصص های شایسته در زمینه به اندازه کافی وجود ندارد . ـ بدلیل این دیدگاه که تجارت الکترونیکی پر هزینه بوده و فاقد مسائل امنیتی است بسیاری از افراد نمی خواهند از آن استفاده کنند. ـــ هنوز تعداد کافی از فروشندگان و خریداران که بتوانند در جهت عملکردهای سودآور و تجارت الکترونیک فعالیت کنند وجود ندارند. ـــ تجارت الکترونیک می تواند روابط افراد با یکدیگر را از بین ببرد. با وجود این محدودیت ها توسعه تجارت الکترونیک به سرعت در حال پیشرفت بوده و با فراهم آمدن تجربه و گسترش تکنولوژی نسبت مزایای آن به هزینه های آن بالاتر رفته و در نتیجه منجر به کاربرد بیشتر آن خواهد شد.

محدودیت های فنی تجارت الکترونیک

ـــ نبود امنیت ، اعتماد، استانداردها و پروتکل های ارتباطی ـــ پهنای باند ناکافی برای ارتباطات از راه دور  ـــ ابزار توسعه نرم افزاری هنوز در حال تغییر و تکامل سریع می باشند . ـــ در یکپارچه سازی اینترنت و نرم افزارEC  با برخی بانکهای اطلاعاتی و کاربردهای موجود مشکلاتی وجود دارد .  ـــ ایجاد تجارت الکترونیک علاوه بر سرورهای شبکه نیاز به سرورهای وب مخصوصی دارد که باعث ایجاد هزینه اضافی می شود. ـــ مطابق نبودن برخی نرم افزارهای تجارت الکترونیک با برخی سخت افزارها یا با برخی از سیستم های عملیاتی یا سایر اجزا باعث بروز مشکلاتی می شود. ـــ هنوز دسترسی به اینترنت پر هزینه بوده و برای بسیاری از مشتریان بالقوه در دسترس نمی باشد. ـــ با گذشت زمان بسیاری از محدودیت ها حل خواهند شد و برنامه ریزی صحیح می تواند تاثیر آنها را کاهش دهد.